2015 jylǵy 24 maýsym, Astana qalasy
Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy gıgıenalyq oqytý
qaǵıdalaryn jáne Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy
gıgıenalyq oqytý baǵdarlamalaryn bekitý týraly
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 148-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn:
1. Mynalar:
1) osy buıryqqa 1-qosymshaǵa sáıkes Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy gıgıenalyq oqytý qaǵıdalary;
2) osy buıryqqa 2-qosymshaǵa sáıkes Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy gıgıenalyq oqytý baǵdarlamalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti zańnamada belgilengen tártippen:
1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin.
3. Mynalardyń:
1) «Halyqtyń dekrettelgen toptaryna attestattaý júrgizý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2009 jylǵy 24 qarashadaǵy № 770 buıryǵynyń (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5886 bolyp tirkelgen, 2010 jylǵy 20 naýryzdaǵy № 1 Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy jáne basqa da ortalyq memlekettik organdarynyń aktiler jınaǵynda jarııalanǵan);
2) «Halyqtyń dekrettelgen toptaryna attestattaý júrgizý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2009 jylǵy 24 qarashadaǵy № 770 buıryǵyna tolyqtyrýlar jáne ózgerister engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń mindetin atqarýshysynyń 2010 jylǵy 6 qazandaǵy № 793 buıryǵynyń (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6620 bolyp tirkelgen, 2011 jylǵy 18 qańtardaǵy № 12-13 (26415) «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazetinde jarııalanǵan) kúshi joıyldy dep tanylsyn.
4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstrine júktelsin.
5. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstri E. DOSAEV
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń
2015 jylǵy 24 maýsymdaǵy №449 buıryǵyna 1-qosymsha
Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy gıgıenalyq oqytý qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy gıgıenalyq oqytý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıda) «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń (budan ári – Kodeks) 148-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes ázirlengen, halyqtyń dekrettelgen toptaryn gıgıenalyq oqytýdy júrgizý tártibin jáne baǵdarlamasyn aıqyndaıdy. Osy Qaǵıdalardy menshik nysanyna qaramastan jeke jáne zańdy tulǵalar oryndaýǵa mindetti.
2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylǵan:
1) jeke medısınalyq kitapsha – jumysqa jiberilý týraly belgi qoıylyp, mindetti medısınalyq qarap-tekserýdiń nátıjeleri engiziletin jeke qujat;
2) halyqtyń dekrettelgen toby – halyqqa qyzmet kórsetý salasynda jumys isteıtin jáne aınalasyndaǵy adamdarǵa ınfeksııalyq jáne parazıttik aýrýlar juqtyrýdyń anaǵurlym yqtımal qaýpin tóndiretin adamdar;
3) halyqtyń dekrettelgen tobyn attestattaý (emtıhan) – halyqqa qyzmet kórsetý salasynda jumys isteıtin, aınalasyndaǵylarǵa ınfeksııalyq jáne parazıttik aýrýlar juqtyrý qaýpin tóndiretin qyzmetkerlerdiń bilimderiniń jáne biliktiliginiń sáıkestik deńgeıin aıqyndaý;
4) halyqtyń dekrettelgen tobyn gıgıenalyq oqytý – halyqtyń dekrettelgen tobyn ınfeksııalyq aýrýlardyń aldyn alýǵa, obektilerdi kútip ustaýǵa, paıdalanýǵa jáne ornalastyrýǵa qoıylatyn gıgıenalyq jáne sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy, bilim alýshylardyń kásipterine sáıkes jeke jáne qoǵamdyq gıgıenany saqtaýǵa oqytý;
5) epıdemııalyq mańyzy bar obektiler – Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnamasynyń talaptary buzylǵan kezde óndiretin ónimi jáne (nemese) qyzmeti halyq arasynda tamaqtan ýlanýdyń jáne (nemese) ınfeksııalyq, parazıttik aýrýlardyń paıda bolýyna ákep soǵýy jáne (nemese) ónerkásiptik jáne radıoaktıvti lastanýdan halyq densaýlyǵyna zııan keltirýi múmkin obektiler (budan ári – obekt).
2. Gıgıenalyq oqytýǵa jatatyn kásipterdiń tizbesi
3. Halyqtyń dekrettelgen toby kásiptik qyzmet túrlerimen aıqyndalady, atap aıtqanda:
1) tamaq ónimderin óndirý, saqtaý, ótkizý, kádege jaratý jáne joıý prosesinde olarmen janasatyn jumystar, onyń ishinde múkámmaldy, jabdyqtardy sanıtarııalyq óndeý jáne jóndeý boıynsha jumystar, sondaı-aq olardy kólikterdiń barlyq túrlerinde tasymaldaý kezindegi jumystar;
2) jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý salasyndaǵy (temirjol vokzaldaryndaǵy, aerovokzaldardaǵy, áýejaılardaǵy, teńiz jáne ózen vokzaldaryndaǵy, avtovokzaldardaǵy, metropolıtenderdegi) jumystar;
3) emdeý-profılaktıkalyq uıymdaryndaǵy, sanatorıılerdegi, demalys úılerindegi, pansıonattardaǵy, ınternattardaǵy jáne múgedekter men qarttar úılerindegi jumystar;
4) turmystyq qyzmet kórsetý salasyndaǵy (monshalar, sebezgiler, saýnalar, basseınder, sýmen emdeý oryndary, balshyqpen emdeý oryndary, sporttyq-saýyqtyrý uıymdary, shashtarazdar, kosmetologııalyq salondar, kir jýatyn oryndar, hımııalyq tazartý oryndary, qonaqúıler, motelder, jataqhanalar, kempıngter) jumystar;
5) bilim berý salasyndaǵy jumystar;
6) balalar men jasóspirimderdiń maýsymdyq saýyqtyrý uıymdaryndaǵy jumystar (maýsym bastalar aldynda);
7) mektepke deıingi uıymdardyń, mektep-ınternattardyń, balalardyń jyl boıǵy sanatorııalyq saýyqtyrý uıymdarynyń, balalar úıleriniń, otbasylyq úlgidegi úılerdiń jumystary;
8) dárilik zattardyń, medısınalyq maqsattaǵy buıymdardyń jáne medısına tehnıkasynyń aınalymy salasyndaǵy jumystar;
9) tikeleı sýdy daıyndaýmen, sý qubyry jelilerine qyzmet kórsetýmen, óndiristik zerthanalardy, sýyq jáne ystyq sýmen jabdyqtaý jáne káriz obektilerin paıdalanýmen baılanysty sý qubyry qurylystaryndaǵy jumystar.
3. Halyqtyń dekrettelgen tobyn gıgıenalyq oqytýdy jáne
attestattaýdy (emtıhandy) júrgizý tártibi
4. Halyqtyń dekrettelgen tobyn gıgıenalyq oqytý jáne attestattaý (emtıhan) jumysqa turý kezinde jáne odan ári jylyna bir ret kezeńdiligimen júrgiziledi.
5. Halyqtyń dekrettelgen tobynyń adamdaryn gıgıenalyq oqytý jónindegi qyzmetti «Ruqsattar men habarlamalar týraly» 2014 jylǵy 16 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes habarlama jasaý tártibinde jeke nemese zańdy tulǵalar júzege asyrady.
6. Gıgıenalyq oqytýdan ótýmen baılanysty shyǵystardy halyqtyń dekrettelgen toby derbes kóteredi nemese taraptardyń kelisimi boıynsha gıgıenalyq oqytý shyǵystaryn obektiniń basshysy jumsaıdy.
7. Gıgıenalyq oqytýdy jáne attestattaýdy (emtıhandy) júrgizýge tartylatyn adamnyń (budan ári – jaýapty tulǵa) sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq beıinde arnaıy medısınalyq bilimi bolady.
8. Gıgıenalyq oqytýdy jáne attestattaýdy (emtıhandy) júrgizýge arnalǵan oqý úı-jaılary kóp fýnksıonaldy ǵımarattar jáne jeke kiretin esigi bar ózge de maqsattaǵy ǵımarattar quramyndaǵy jeke úı-jaılarda ornalastyrylady.
Oqý úı-jaılarynyń mıkroklımaty, jaryqtandyrý deńgeıleri, sondaı-aq aspaptar men jabdyqtardyń shýyly, dirili, elektr-magnıttik sáýlelený deńgeıleri Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 11147 bolyp tirkelgen, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2015 jylǵy 28 aqpandaǵy № 169 buıryǵymen bekitilgen, Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlarǵa qoıylatyn gıgıenalyq normatıvterge sáıkes keledi.
9. Halyqtyń dekrettelgen toptarynyń adamdaryn gıgıenalyq oqytý Kodekstiń 148-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy memlekettik organ bekitetin halyqtyń dekrettelgen toptaryn gıgıenalyq oqytý baǵdarlamalary boıynsha júrgiziledi.
10. Sabaqtardyń baǵdarlamasy bilim alýshylardyń kásipterine sáıkes keledi. Halyqtyń ártúrli dekrettelgen toptaryna arnalǵan gıgıenalyq oqýdy biriktirýge jol berilmeıdi.
11. Gıgıenalyq oqytýdan ótkennen keıin testtik baqylaý túrinde attestattaý (emtıhan) júrgiziledi.
12. Halyqtyń dekrettelgen toptaryn gıgıenalyq oqytýdy jáne attestattaýdy (esmtıhandy) júzege asyratyn jeke nemese zańdy tulǵalar testtiń suraqtaryn ázirleıdi jáne bekitedi.
13. Oń nátıje kezinde jeke medısınalyq kitapshanyń 12-bólimine (nysany Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 24 aqpandaǵy № 126 buıryǵymen bekitilgen, Normatıvtik quqyqtyq aktilerin memlekettik tirkeý tiziliminde № 10638 bolyp tirkelgen) mórtaban túrinde oqyǵany jáne attestattalǵany týraly tıisti belgi engiziledi jáne jaýapty tulǵanyń qolymen bekitiledi.
Jeke medısınalyq kitapshaǵa gıgıenalyq attestattaý nátıjelerin engizýge arnalǵan mórtabannyń nysany osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshada belgilenedi.
14. Attestattaýdyń (emtıhannyń) qanaǵattanarlyqsyz nátıjesi kezinde jeke medısınalyq kitapshaǵa belgi qoıylmaıdy.
15. Árbir attestattalýshyǵa testti kelesi kúni qaıta tapsyrý múmkindigi beriledi.
16. Keıinnen qaıta attestattala (emtıhan tapsyra) otyryp, gıgıenalyq oqytýdy qaıtadan ótýge:
1) kezekti attestattaýdan (emtıhannan) ótpegen tulǵalar;
2) aǵymdaǵy sanıtarııalyq qadaǵalaý barysynda halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy memlekettik organ vedomstvosynyń laýazymdy tulǵalary anyqtaǵan halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy qoldanystaǵy zańnamanyń buzylýyna jol bergen tulǵalar jatady.
17. Jeke jáne zańdy tulǵalar halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy memlekettik organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimsheleriniń suraý salýy boıynsha gıgıenalyq oqytý jáne attestattaý (emtıhan) jóninde aqparat usynady.
18. Halyqtyń dekrettelgen toptary adamdarynyń halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerin jáne gıgıenalyq normatıvterin bilýin «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy memlekettik baqylaý jáne qadaǵalaý» 2011 jylǵy 6 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes júrgiziletin tekserýler barysynda halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy memlekettik organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimsheleriniń laýazymdy tulǵalary tekseredi jáne sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq tekserý aktisinde kórsetiledi.
Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy gıgıenalyq oqytý qaǵıdalaryna 1-qosymsha
Nysan
Jeke medısınalyq kitapshaǵa gıgıenalyq attestattaý nátıjelerin engizýge arnalǵan mórtaban
Mekemeniń ataýy, baılanys derekteri (ornalasqan jeri, telefony)
______________________________________________________________________________________________
baǵdarlamasy boıynsha gıgıenalyq oqytýdy ótti jáne attestattaldy
20___ jylǵy «___»_________________
Gıgıenıst-epıdemıolog________ (T.A.Á. qoly)
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń
2015 jylǵy 24 maýsymdaǵy №449 buıryǵyna 2-qosymsha
Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy gıgıenalyq oqytý baǵdarlamalary
№ Taqyryp ataýlary Saǵat sany
1 2 3
1. Qoǵamdyq tamaqtaný obektileri, tamaq ónerkásibi jáne saýda obektilerinde jumys isteıtin, onyń ishinde medısınalyq uıymdardyń, bilim berý uıymdarynyń jáne ónerkásip obektileriniń as bloktary, kondıterlik óndirister, balalar súthanalary, azyq-túlik saýda obektileri halqynyń dekrettelgen toptaryn, qyzmeti azyq-túlik shıkizatyn, tamaq ónimderi men jolaýshylardy tasymaldaýmen baılanysty adamdardy gıgıenalyq oqytý baǵdarlamasy
1. Halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnamanyń negizi. Sanıtarııalyq qaǵıdalardyń jáne gıgıenalyq normatıvterdiń talaptaryn saqtaý úshin qyzmetkerlerdiń jaýaptylyǵy. Tıimdi tamaqtaný týraly uǵym. Tamaq ónimderin memlekettik gıgıenalyq tirkeý jáne reglamentteý týraly uǵym. Tamaq ónimderin sertıfıkattaý týraly uǵym. Tamaq ónimderiniń sapasy men qaýipsizdigine qoıylatyn gıgıenalyq talaptar. 3
2. Infeksııalyq aýrýlar týraly uǵym. Aýrý týdyratyn mıkrobtar jáne olardyń adam aǵzasyna ený joldary. Irindi aýrýlar. Ishek jáne qurt aýrýlarynyń qozdyrǵyshtary, olardyń berilý joldary. Bakterııa tasymaldaýshylyq. Bakterııalyq jáne bakterııalyq emes turǵydan bolatyn tamaqtan ýlaný. Ishek ınfeksııalyq aýrýlarynyń jáne tamaqtan ýlanýlardyń aldyn alý sharalary. Profılaktıkalyq medısınalyq qarap-tekserý. Jeke gıgıena qaǵıdalary. 3
3. Azyq-túlik saýda jáne qoǵamdyq tamaqtaný kásiporyndaryn jaılastyrýǵa jáne kútip-ustaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Dezınfeksııa, dezınseksııa, deratızasııa týraly uǵymdar. Saýda jabdyqtaryn, múkámmaldaryn, ydystaryn sanıtarııalyq óńdeý rejımi. Saýda jáne qoǵamdyq tamaqtaný kásiporyndarynda epıdemııalyq táýekel oryndary. 3
4. Tamaq ónimderin qabyldaý, saqtaý jáne ótkizý qaǵıdalary. Tamaq ónimderiniń sapasyn jáne qaýipsizdigin rastaıtyn qujattardyń tizbegi. Tamaq ónimderiniń jaramdylyq merzimderi jáne saqtaý merzimderi týraly uǵym. Tamaq ónimderiniń sapasyzdyǵynyń negizgi belgileri. Saýda jelilerinen kondıterlik buıymdardy keri qaıtarý jónindegi sanıtarııalyq qaǵıdalar. Tez buzylatyn tamaq ónimderin saqtaý jáne ótkizý sharttary. Tamaq ónimderin tańbalaýǵa qoıylatyn talaptar. Tamaq ónimderin jiberýge qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Qaptamalaý materıaldary. Qujattamalardyń bolýy jáne júrgizilýi. Tamaq ónimderin tasymaldaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. 3
2. Mektepke deıingi, balalar saýyqtyrý uıymdary, balalar úıleri, mektep-ınternattar halqynyń dekrettelgen toptaryn gıgıenalyq oqytý baǵdarlamasy
5. Halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnamanyń negizi. Sanıtarııalyq qaǵıdalardyń jáne gıgıenalyq normatıvterdiń talaptaryn saqtaý úshin qyzmetkerlerdiń jaýaptylyǵy. Mektep jasyna deıingi balalar mekemelerin, saýyqtyrý lagerlerin, balalar úılerin jaılastyrýǵa jáne kútip-ustaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Aýmaqty, toptyq alańdardy, qumsalǵyshtardy, sport jabdyqtaryn kútip-ustaýǵa qoıylatyn talaptar, toptyq oqshaýlaý qaǵıdattary. Aǵymdaǵy jáne kúrdeli jınaý; jeldetý qaǵıdalary; jınaý múkámmalyna, jýý jáne dezınfeksııalaý quraldaryna qoıylatyn talaptar. Tósek oryndy aýystyrý, ony saqtaý, kir jýý oryndaryna jetkizý, tańbalaý. Qumyralardy jýý, dárethanalardy jınaý qaǵıdalary. Toptardaǵy ydys-aıaqqa kútim jasaý, ony tańbalaý, shúberekti jýý, saqtaý, óńdeý qaǵıdalary. Oıynshyqtarǵa kútim jasaý. Dezquraldardy jáne jýý eritindilerin daıyndaý. Kún tártibine, dene shynyqtyrýdy uıymdastyrýǵa qoıylatyn gıgıenalyq talaptar, balalardy shynyqtyrý qaǵıdattary. Balalardy boı-boıymen otyrǵyzýǵa qoıylatyn gıgıenalyq talaptar. 3
6. Mektep úı-jaılaryn kútip-ustaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Kúrdeli jınaýdy júrgizý qaǵıdalary. Mektep-ınternattarda tósek oryndy aýystyrý. Personaldyń jeke gıgıenasy. Oqý-tárbıe mekemelerindegi dezınfeksııalyq rejım. Úı-jaılardy aǵymdaǵy jáne kúrdeli jınaý kezinde dezquraldardy qoldaný. Tumaýmen jáne jiti respıratorlyq aýrýlarmen syrqattanýshylyqtyń epıdemııalyq kóterilýi kezeńindegi epıdemııaǵa qarsy is-sharalar. Temperatýralyq rejımdi, úı-jaılardy jeldetý jáne rekreıasııa rejımin saqtaý. Úı-jaılardy jınaý erekshelikteri. Jeke gıgıenany saqtaý. 3
7. Aýmaqty jáne úı-jaılardy, as blogyn, as úı múkámmalyn, ydys-aıaqtardy kútip ustaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. О́ndiristik jáne qosalqy úı-jaılardy aǵymdaǵy jáne kúrdeli jınaý qaǵıdalary, dezınfeksııalyq, deratızasııalyq jáne dezınseksııalyq is-sharalar. Jabdyqtarǵa, múkámmaldarǵa, ashana men as úıdiń ydys-aıaqtaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Ashana men as úıdiń ydys-aıaqtaryn jýý qaǵıdalary. Jýý jáne dezınfeksııalaý quraldaryna qoıylatyn talaptar, olardy paıdalaný qaǵıdalary, ashana men as úıdiń ydys-aıaqtaryn jýý rejımi. Azyq-túlik shıkizatyn aspazdyq óńdeýge qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar, daıyn taǵamdardy ázirleý qaǵıdalary. Shıki jáne daıyn ónimdi óndeý. Salattardy daıyndaý tehnologııasy. Daıyn taǵamdardyń vıtamınderin saqtaý jáne S-vıtamındeý qaǵıdalary. Qyzmettik qujattamany júrgizý. Tamaqtaný gıgıenasy. Tıimdi tamaqtanýdy uıymdastyrý. Balalar ujymdarynda tamaqtan ýlanýdyń aldyn alý. Tamaqty úlestirý, daıyn taǵamdy taratý. Jeke gıgıena qaǵıdalaryn saqtaý. 3
8. Balalar mekemesindegi ınfeksııalyq jáne parazıttik aýrýlar. Epıdemııaǵa qarsy is-sharalar. Aldyn alý sharalary. 3
3. Medısınalyq uıymdardyń meıirgerleriniń kómekshileri úshin gıgıenalyq oqytý baǵdarlamasy
9. Halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnamanyń negizi. Sanıtarııalyq qaǵıdalardyń jáne gıgıenalyq normatıvterdiń talaptaryn saqtaý úshin qyzmetkerlerdiń jaýaptylyǵy. Densaýlyq saqtaý obektilerine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Úı-jaılardy, jabdyqtardy jáne múkámmaldardy sanıtarııalyq turǵydan kútip-ustaý. 3
10. Personaldyń qolyn óndeý qaǵıdalary. Teri jáne shyryshty qabyqtar qanmen nemese basqa da bıologııalyq suıyqtyqtarmen lastanǵan kezde, sondaı-aq ýkol nemese kesip ketý kezindegi aldyn alý is-sharalary. AITV* – ınfeksııasynyń aldyn alý. «JITS-ke** qarsy» apattydári qobdıshasynyń quramy. 3
11. Medısınalyq qaldyqtarmen jumys isteýge qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Medısınalyq qaldyqtardyń synyptamasy. Medısınalyq qaldyqtardy jınaýǵa, ýaqytsha saqtaý jaǵdaıyna qoıylatyn talaptar. Medısınalyq qaldyqtardy zalalsyzdandyrý jáne/nemese zararsyzdandyrý tásilderi men ádisteri. 3
12 Medısınalyq maqsattaǵy buıymdardy sterıldeýdi jáne dezınfeksııalaýdy júrgizý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Dezınfeksııalyq, deratızasııalyq jáne dezınseksııalyq is-sharalar. Qorytyndy dezınfeksııa. Temperatýralyq rejımdi, úı-jaılardy jeldetý rejımin, jınaý múkámmalyna, jýý jáne dezınfeksııalaý quraldaryna qoıylatyn talaptardy saqtaý. Tósek oryndy aýystyrý. Infeksııa juqqan kıim-keshekti jýý. 3
13. Naýqastardyń tamaqtanýyn uıymdastyrýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Daıyn asty úlestirý. Ydys-aıaqty óńdeý. Medısına uıymdary personalynyń jáne pasıentterdiń jeke gıgıenasy. 3
4. Jabdyqtaý brıgadalarynyń, temirjol vokzaldarynyń, aerovokzaldardyń, áýejaılardyń, teńiz jáne ózen vokzaldarynyń, avtovokzaldardyń, metropolıtenderdiń jumyskerleri jáne jolaýshylar poezdarynyń, ózen, teńiz avıakóliktiń jolserikterine arnalǵan gıgıenalyq oqytý baǵdarlamasy
14. Halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnamanyń negizi. Sanıtarııalyq qaǵıdalardyń jáne gıgıenalyq normatıvterdiń talaptaryn saqtaý úshin jumyskerlerdiń jaýaptylyǵy. Jolaýshylar poezdaryn, ózen, teńiz jáne avıakóligin, jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý obektilerin (temirjol vokzaldaryn, aerovokzaldardy, áýejaılardy, teńiz jáne ózen vokzaldaryn, avtovokzaldardy, metropolıtenderdi) kútip ustaýǵa jáne jabdyqtaýǵa, jabdyqtaý pýnktteriniń jumysyna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Aýa-jylý rejımi. Jumyskerlerdi mindetti túrde medısınalyq qarap-tekserý. 3
15. Jiti ishek ınfeksııalary, asa qaýipti jáne karantındik ınfeksııalar, taǵamdyq ýytty ınfeksııalar týraly uǵym, klınıkasy jáne aldyn alý sharalary. Mıkroorganızmder týraly uǵym jáne ınfeksııalyq aýrýlardyń paıda bolýyndaǵy olardyń róli. Ishek ınfeksııalarynyń, gelmıntozdardyń, aýa-tamshy ınfeksııalarynyń, venerologııalyq aýrýlardyń, JITS**, gemokontaktili ınfeksııalardyń, karantındik jáne asa qaýipti ınfeksııalardyń aldyn alý. Infeksııalyq aýrýy, asa qaýipti ınfeksııalary jáne taǵamdyq ýytty ınfeksııalary bar naýqastar anyqtalǵan jaǵdaıda epıdemııaǵa qarsy is-sharalar. 3
16. Tamaq ónimderin saqtaýǵa jáne tez buzylatyn ónimderdi ótkizý merzimderine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Tamaq ónimderin tasymaldaý. Dezınfeksııalyq, deratızasııalyq jáne dezınseksııalyq is-sharalar. 3
17. Jazataıym jaǵdaılar kezinde zardap shekkenderge alǵashqy medısınalyq kómek kórsetý. Jeke jáne qoǵamdyq gıgıena. 3
5. Sý qubyry qurylystarynyń jáne káriz sharýashylyǵynyń jumyskerlerin gıgıenalyq oqytý baǵdarlamasy
18. Halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnamanyń negizi. Sanıtarııalyq qaǵıdalardyń jáne gıgıenalyq normatıvterdiń talaptaryn saqtaý úshin jumyskerlerdiń jaýaptylyǵy. Adam ómirindegi sýdyń mańyzy. Sýdyń epıdemıologııalyq mańyzy. Sýmen jabdyqtaý kózderi, olardyń gıgıenalyq sıpattamasy. Sý arqyly beriletin ınfeksııalyq aýrýlardyń aldyn alý. 3
19. Jer asty kózderinen ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý jáne olardyń qurylǵysyna qoıylatyn sanıtarııalyq talaptar. Jer ústi sý kózderinen ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý erekshelikteri jáne olardyń qurylǵylaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar (jer ústi sý bógetteri bar qalalar úshin). 3
20. Sý qubyry jelisine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar, sý qubyry qurylystary men jelilerin dezınfeksııalaý. Sýmen jabdyqtaý kózderin jáne sharýashylyq-aýyz sýmen jabdyqtaý sý qubyrlaryn sanıtarııalyq qorǵaý aımaqtary. Sanıtarııalyq qorǵaý aımaqtary aýmaǵyndaǵy sanıtarııalyq-gıgıenalyq rejım. 3
21. Ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen jabdyqtaý júıesindegi sýdyń sapasyna qoıylatyn gıgıenalyq talaptar. Sapasyn baqylaý. Sýmen jabdyqtaý ortalyqtandyrylmaǵan kezde sýdyń sapasyna qoıylatyn talaptar. Kózderdi sanıtarııalyq qorǵaý. Qudyqty (kaptajdy) tazartý, dezınfeksııalaý ádisteri. 3
22. Jumyskerlerdi mindetti túrde medısınalyq qarap tekserý, jeke gıgıena qaǵıdalary, eńbek jaǵdaıy. 3
6. Kommýnaldyq, turmystyq qyzmet kórsetý obektileri, shashtaraz, kosmetologııa jáne kosmetıkalyq salondar halqynyń dekrettelgen toptaryn jáne monshalardyń, saýnalardyń jáne basseınderdiń jumyskerlerin gıgıenalyq oqytý baǵdarlamasy
23 Halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnamanyń negizi. Sanıtarııalyq qaǵıdalardyń jáne gıgıenalyq normatıvterdiń talaptaryn saqtaý úshin jumyskerlerdiń jaýaptylyǵy. Shashtarazdardy, sulýlyq salondaryn jáne kosmetologııalyq kabınetterdi ornalastyrýǵa, jabdyqtaýǵa, jaraqtandyrýǵa, kútip ustaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Jumys qural-saımandaryn, jumys ústelderiniń ústin dezınfeksııalaý ádisteri. Teri, shash, tyrnaq aýrýlary. Juqpaly teri jáne parazıttik aýrýlar jáne shashtarazdarda olardyń taralýynyń aldyn alý sharalary. Parenteraldi vırýstyq gepatıtterdiń aldyn alý. Jumys isteıtin adamdardyń eńbek jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar, jumyskerlerdi mindetti túrde medısınalyq qarap-tekserý. 3
24. Monshalardyń gıgıenalyq mańyzy. Monsha men saýnalardy jaılastyrýǵa, jabdyqtaýǵa, paıdalanýǵa jáne kútip-ustaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Ýchaskege jáne aýmaqqa qoıylatyn gıgıenalyq talaptar. Juqpaly ınfeksııalyq aýrýlar. Monshada olardyń taralýynyń aldyn alý sharalary. Parenteraldi gepatıtterdiń aldyn alý. Dezınfeksııalaý, dezınseksııalaý termınder men anyqtamalar. Dezınfeksııalaý, hımııalyq dezınfeksııany júrgizý úshin paıdalanylatyn ádister, jańa quraldar. Jumyskerlerdi mindetti túrde medısınalyq qarap- tekserý, jeke gıgıena qaǵıdalary, eńbek jaǵdaılary. 3
25. Turǵyn úı-jaılardy jáne qonaq úılerdiń ortaq paıdalanylatyn úı-jaılaryn kútip-ustaý, jıhazdy kútip-ustaý boıynsha sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar, qonaq úılerdiń tósek oryn sharýashylyǵyna qoıylatyn talaptar. Infeksııalyq aýrýlar, olardyń taralý joldary men tásilderi týraly uǵym. Dezınfeksııalaý, hımııalyq dezınfeksııany júrgizý úshin paıdalanylatyn ádister, jańa quraldar. Dezınseksııalaý, deratızasııalaý, termınder men anyqtamalar. Asa qaýipti ınfeksııalar anyqtalǵan jaǵdaıdaǵy personaldyń áreketi. Jumyskerlerdi mindetti túrde medısınalyq qarap tekserý, jeke gıgıena qaǵıdalary, eńbek jaǵdaılary. 3
26. Kir jýý oryndaryn (óndiristik úı-jaılar, turmystyq úı-jaılar, úı-jaılardy ishki árleý, sanıtarııalyq-tehnıkalyq jabdyqtaý) jaılastyrýǵa jáne jabdyqtaýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Kir jýý oryndaryn paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Infeksııalyq aýrýlar, olardyń taralý joldary men tásilderi týraly uǵym. Aýa-tamshy, ishek, parazıttik, juqpaly teri ınfeksııalary jáne transmıssıvti jolmen (qan arqyly) beriletin ınfeksııalar, asa qaýipti ınfeksııalar. Dezınfeksııa, onyń ádisteri. Kir jýý oryndarynda qoldanylatyn dezınfeksııalaý ádisteri. Dezınseksııalaý, deratızasııalaý, termınder men anyqtamalar. Jumyskerlerdi mindetti medısınalyq qarap tekserý, jeke gıgıena qaǵıdalary, eńbek jaǵdaılary. 3
27. Júzý basseıinderin paıdalaný rejımderine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar. Zararsyzdandyrý ádisteri, úı-jaılardy jáne vannalardy jınaýǵa jáne dezınfeksııalaýǵa qoıylatyn talaptar. Júzý basseınderdegi sýdyń sapasyna qoıylatyn talaptar. Infeksııalyq aýrýlar, olardyń taralý joldary men tásilderi týraly uǵym. Aýa-tamshy, ishek, juqpaly teri jáne parazıttik ınfeksııalar, transmıssıvti jolmen beriletin ınfeksııalar. Dezınfeksııalaý, túrleri men ádisteri. Jańa dezınfektanttar. Deratızasııa jáne dezınseksııa, termınder men anyqtamalar. О́ndiristik baqylaý. 3
* AITV – adamnyń ımmýn tapshylyǵy vırýsy
** JITS – juqtyrylǵan ımmýn tapshylyǵy sındromy
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 22 shildede Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №11714 bolyp engizildi.